Σ το δημόσιο περνά το μουσείο – ελαιοτριβείο Βράνα, ένα εμβληματικό μνημείο στον Παπάδο της Γέρας, που αναστηλώθηκε και λειτουργεί ως μουσείο από την εταιρεία πολιτισμού «Αρχιπέλαγος» Τη διαδικασία του περάσματος ανακοίνωσε στη διάρκεια των εργασιών του 14ου περιφερειακού συνεδρίου στη Μυτιλήνη η υπουργός πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου. Ενώ χθες στην ομιλία του ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στην νομοπαρασκευαστική διαδικασία με την οποία το σημαντικό αυτό για το νεότερο πολιτισμό μνημείο θα λειτουργήσει από το δημόσιο.
Σήμερα το πρωί με δήλωση του ο Πρόεδρος της εταιρείας πολιτισμού «Αρχιπέλαγος» και πρώην βουλευτής και υπουργός Νίκος Σηφουνάκης, σημειώνει ότι «η ανακοίνωση της αποδοχής της παραχώρησης του μνημείου από τον Πρωθυπουργό κατά την ομιλία του στο Περιφερειακό Συνέδριο Βορείου Αιγαίου στη Μυτιλήνη, είναι ένα σημαντικό γεγονός για το Μουσείο και τη Λέσβο».
Και ο κ. Σηφουνάκης συνεχίζει:
«Εκ μέρους όλων των μελών του Μουσείου και με σεβασμό στη μνήμη του Νίκου Κούνδουρου αλλά και του ιδρυτικού μέλους μας Άγγελου Δεληβορριά, που πριν λίγες μέρες μας αποχαιρέτησε για πάντα, διαβεβαιώνουμε ότι:
- Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε γι’ αυτό το αρχιτεκτονικό και βιομηχανικό μνημείο, συνεισφέροντας με τους εκπροσώπους μας στο Διοικητικό Συμβούλιο.
- Θα μεριμνούμε με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα για τη διατήρηση της ιστορίας του, που μετά την χθεσινή απόφαση του Πρωθυπουργού θωρακίζεται έτι περισσότερο».
Στη δήλωση του ο κ. Σηφουνάκης αναφέρεται στο ιστορικό της δημιουργίας του Μουσείου – Ελαιοτριβείου «Βρανά» αλλά και στη διαδικασία της παραχώρησης του.
«Πριν από 21 χρόνια μια ομάδα διακεκριμένων πολιτών και φίλων αποφάσισαν να αποκτήσουνε το υπό κατάρρευση Ελαιοτριβείο Βρανά στον Παπάδο της Γέρας με σκοπό να το αναστηλώσουμε και να το λειτουργήσουμε ως Μουσείο.
Τα συμβόλαια αγοράς υπογράφηκαν το 1997 με τον ιδιοκτήτη του, αείμνηστο Μιχάλη Βρανά, αφού συνεισέφεραν οικονομικά για την απόκτηση του όλα τα ιδρυτικά μέλη της Πολιτιστικής μας Εταιρείας Αρχιπέλαγος.
Εκπονήσαμε τις μελέτες αναστήλωσης του, εντάχθηκε το έργο στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ΟΠΑΑΧ και μετά την ολοκλήρωση του, λειτουργεί ως Μουσείο σε καθημερινή βάση, επί μια δεκαετία.
Πριν ένα χρόνο έφυγε από τη ζωή ο επί είκοσι χρόνια Πρόεδρος του, Νίκος Κούνδουρος. Είχε ωριμάσει στον ίδιο αλλά και στα μέλη μας η πεποίθηση ότι αυτό το Βιομηχανικό Μνημείο που φέρει το αποτύπωμα της οικογένειας του Οδυσσέα Ελύτη, η οποία το δημιούργησε στα 1887, έπρεπε να έχει την φροντίδα της Ελληνικής Πολιτείας, και ότι φυσικός του αποδέκτης έπρεπε να είναι το Υπουργείο Πολιτισμού».
Και καταλήγει ο κ. Σηφουνάκης:
«Είναι συγκινητικό για μένα, που διαδέχτηκα στην Προεδρία του Πολιτιστικού μας Φορέα τον Νίκο Κούνδουρο, το γεγονός ότι η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λυδία Κονιόρδου υιοθέτησε την εκπεφρασμένη επιθυμία αυτού του μεγάλου Έλληνα καθώς και την ομόθυμη βούληση όλων των μελών μας για την δωρεάν παραχώρηση του Μουσείου στο ΥΠ.ΠΟ.Α., και εισηγήθηκε σχετικά στον Πρωθυπουργό κ. Αλέξη Τσίπρα.».
Η ιστορία του μνημείου
Το Ελαιοτριβείο Βρανά ιδρύθηκε το 1887 και διέκοψε τη λειτουργία του στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Ήταν ένα από τα πρώτα ατμοκίνητα εργοστάσια της Λέσβου και ανήκε στην οικογένεια της μητέρας του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη.
Το 1999 αγοράστηκε από μέλη της πολιτιστικής, αστικής, μη κερδοσκοπικής εταιρείας Αρχιπέλαγος, τα οποία το παραχώρησαν στην εταιρεία για να γίνει μουσείο και χώρος πολιτισμού. Οι εργασίες αποκατάστασης ξεκίνησαν το 2005 και κράτησαν τέσσερα περίπου χρόνια.
Το Ελαιοτριβείο - Μουσείο Βρανά εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2009. Στους χώρους του παρουσιάζονται τα στάδια και τα μέσα της μηχανοκίνητης ελαιουργίας και μέρος του σπάνιου αρχειακού υλικού που ανασύρθηκε από τα ερείπια του εργοστασίου.
Παράλληλα, λειτουργούν δύο ξεχωριστές μόνιμες εκθέσεις. Η έκθεση «Ματιές σ’ ένα μνημείο» περιλαμβάνει έργα σύγχρονων καλλιτεχνών εμπνευσμένα από το ελαιοτριβείο.
Η έκθεση «Η Λέσβος του Ελύτη» παρουσιάζει τους ιδιαίτερους δεσμούς της ζωής και του έργου του μεγάλου ποιητή με τη γενέτειρα των γονιών του, στον πιο κατάλληλο χώρο: στο λιοτρίβι του παππού του.
Το Ελαιοτριβείο - Μουσείο Βρανά είναι ένας πολύπλευρος χώρος πολιτισμού. Μέσα από τις εγκαταστάσεις και τα αρχεία του, προβάλλει η οικονομία και η κοινωνία του Παπάδου, της Γέρας και της Λέσβου στο γύρισμα του 19ου προς τον 20ό αιώνα, καθώς και η τεχνολογία των μηχανών, που προκάλεσε επανάσταση σε πολλούς τομείς της παραγωγής και στο σύνολο της ζωής των ανθρώπων. Με τη φιλοξενία ποικίλων εκδηλώσεων, το Μουσείο καλλιεργεί έναν δυναμικό διάλογο με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και παγιώνει μια σχέση οικειότητας και διαρκούς επικοινωνίας με το κοινό.
Είναι ένα μουσείο μνήμης και τιμής. Για τους πρωτεργάτες της εκβιομηχάνισης, ιδιοκτήτες, εργάτες και μηχανικούς. Για τις μέρες που η ζωή ήταν αλλιώς, τότε που η μπουρού σφύριζε, το φουγάρο κάπνιζε, η πυρήνα μύριζε, το λάδι ησύχαζε μέσα στα πιθάρια. Για να βεβαιώνει διαρκώς, όπως κάθε μουσείο-μνημείο, ότι «σταθερά τα παμπάλαια πράγματα μες τα τωρινά μας επιβιούν».
Στρατής Μπαλάσκας/ ΑΠΕ - ΜΠΕ